Czym się różni sól himalajska od kuchennej?

Sól himalajska i kuchenna składają się głównie z tego samego związku – chlorku sodu (NaCl), którego zawartość przekracza 97%. Różowa sól nie jest więc „zdrowszą” wersją soli. Jej przewaga dotyczy przede wszystkim wyglądu i sposobu pozyskiwania, natomiast sól kuchenna dostępna w Polsce jest zwykle jodowana, co ma znaczenie dla profilaktyki niedoboru jodu.

Jakie są różnice między solą himalajską a kuchenną?

Obie sole służą do przyprawiania potraw i dostarczają przede wszystkim sodu. Sól himalajska jest wydobywana ze złóż soli kamiennej w Pakistanie, między innymi w rejonie kopalni Khewra. Zwykle poddaje się ją mniejszej obróbce, dlatego zachowuje różowe zabarwienie i różne rozmiary kryształów.

Sól kuchenna jest najczęściej oczyszczona i drobnoziarnista. W Polsce często wzbogaca się ją jodem, a w niektórych produktach stosuje się także substancje przeciwzbrylające. Nie zmienia to jednak podstawowego faktu: pod względem ilości chlorku sodu oba produkty są bardzo podobne.

Najważniejsze różnice przedstawia tabela:

Czy sól himalajska zawiera więcej minerałów?

Tak, może zawierać nieco więcej wapnia, magnezu, potasu czy żelaza niż oczyszczona sól kuchenna. Są to jednak ilości śladowe. W typowej porcji soli nie dostarczają minerałów w ilości, która miałaby istotne znaczenie dla diety.

Różowy kolor pochodzi głównie od związków żelaza, w tym tlenków żelaza obecnych w złożu. Nie świadczy o wyjątkowo wysokiej wartości odżywczej produktu. Podobnie hasło o „84 minerałach” opisuje wykrycie różnych pierwiastków, ale nie ich użyteczną dla organizmu ilość.

W praktyce różnice w składzie można podsumować tak:

• Chlorek sodu stanowi około 97% zarówno soli himalajskiej, jak i kuchennej.
• Wapń, magnez, potas i żelazo występują w soli himalajskiej w ilościach zbyt małych, by traktować ją jako ich źródło.
• Aby pokryć zapotrzebowanie na część minerałów za pomocą soli, trzeba byłoby spożyć jej bardzo dużą ilość, co oznaczałoby nadmierną podaż sodu.
• Minerałów należy szukać w produktach takich jak nabiał, warzywa, nasiona, ryby i mięso, a nie w soli.

Nie ma też podstaw, by przypisywać soli himalajskiej działanie lecznicze albo mniejszy wpływ na ciśnienie tętnicze. Nadmiar sodu działa w organizmie niezależnie od koloru i miejsca pochodzenia soli.

Dlaczego jodowanie soli ma znaczenie w Polsce?

Jod jest potrzebny do produkcji hormonów tarczycy. Wpływa między innymi na rozwój układu nerwowego oraz prawidłową pracę organizmu. Polska należy do regionów, w których naturalna zawartość jodu w glebie i lokalnej żywności nie zawsze zapewnia wystarczającą podaż tego pierwiastka.

Z tego powodu sól kuchenna jest w Polsce wykorzystywana w profilaktyce jodowej. Jodowanie nie czyni jej zdrowszą w każdym aspekcie, ale daje jej konkretną przewagę nad solą niejodowaną. Sól himalajska zazwyczaj nie zawiera dodatku jodu, a naturalna ilość tego pierwiastka jest zbyt mała, by zastąpić sól jodowaną.

Rezygnując z soli jodowanej, trzeba zadbać o inne źródła jodu, między innymi ryby morskie, nabiał i jaja. Dotyczy to szczególnie kobiet w ciąży, ponieważ niedobór jodu może zaburzać rozwój płodu. Osoby z chorobami tarczycy powinny ustalać sposób uzupełniania jodu z lekarzem lub dietetykiem, zamiast traktować dowolny rodzaj soli jako suplement.

Jaką sól wybrać i ile jej spożywać?

Jeśli liczy się smak, wielkość kryształów albo różowy wygląd, sól himalajska może być wyborem kulinarnym. Nie ma jednak przekonujących dowodów, że zapewnia większe korzyści zdrowotne niż sól kuchenna. W polskich warunkach sól jodowana może być rozsądniejszym wyborem ze względu na profilaktykę niedoboru jodu.

Najważniejsze jest ograniczenie całkowitej ilości soli. WHO zaleca, aby osoby dorosłe spożywały nie więcej niż 5 g soli dziennie ze wszystkich źródeł, czyli mniej więcej jedną płaską łyżeczkę. Do tego limitu wlicza się sól dodawaną w domu oraz sód obecny w pieczywie, serach, wędlinach, gotowych daniach i przekąskach.

• Wybieraj sól jodowaną, jeśli nie masz innego, ustalonego źródła jodu.
• Traktuj sól himalajską jako przyprawę, a nie produkt mineralny lub suplement.
• Sprawdzaj zawartość soli w gotowych produktach, bo to one często dostarczają jej najwięcej.
• Wzmacniaj smak potraw ziołami, przyprawami bez soli, sokiem z cytryny i czosnkiem.

Odpowiedź na pytanie, czym się różni sól himalajska od kuchennej, jest więc prosta: różnią się pochodzeniem, kolorem, stopniem przetworzenia i zwykle ceną, ale nie przewagą zdrowotną. Najistotniejszą różnicą żywieniową pozostaje jodowanie soli kuchennej. Bez względu na wybór liczy się umiar.

Treści dotyczące zdrowia mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady lekarskiej ani dietetycznej.